و دل نگران نباشد . « 1 » قاضى عياض هم مىگويد : درست نيست كه شيطان براى پيامبر به صورت فرشته در آيد و حقيقت امر را بر او مشتبه سازد ؛ نه در ابتداى رسالت و نه پس از آن . اعتماد به رسالت فقط از راه معجزه است . پيامبر شك ندارد كه آن كه از نزد خدا مىآيد ، فرشته و فرستاده حقيقى خداوند است و او اين مطلب را از راه علم ضرورى كه خدا به او عنايت كرده يا برهان آشكارى كه خدا برايش آشكار نموده ، درمىيابد تا كلمهء صدق و عدل پروردگار كامل شود و كلمات خداوند تغييرپذير نيست . « 2 » از نظر ما علّت اين دروغ‌پردازىها چند چيز است ؛ 1 . وحى مهم‌ترين تكيه‌گاه اعتقاد به حقايق و تعاليم دينى است و اهميت ويژه‌اى در قانع‌سازى مردم براى ضرورت اعتماد و اطمينان به پيامبر و امام در تشريع ، عقيده ، رفتار ، و پيشگويىهاى غيبى و بلكه همهء مفاهيم و معارف مربوط به هستى و زندگى دارد . چنان كه در اقناع مردم به عصمت ، و صحّت همهء مواضع ، رفتارها ، گفته‌ها و كارهاى پيامبران ، اهميت بسزايى دارد . حال اگر بتوان كارى كرد كه شخص پيامبر به وحى ترديد داشته باشد ، بدين معنى كه نتواند بين فرشته و شيطان و وسوسه و حقيقت ، فرق گذارد ، در حالى كه همه چيز را به عيان و شهود مىبيند ؛ در اين حالت ديگران كه راهى براى كسب آگاهى حسى از اين مسائل ندارند ، براى بىاعتمادى ، و شك و ترديد در آن سزاوارتر خواهند بود ! محمد جواد بلاغى نقل كرده كه برخى از اهل كتاب در نقض ديدگاه‌هاى مسلمانان گفته‌اند : شيطان قرين محمّد است . آنان در اين ادعاى خود به گفته

--> ( 1 ) . مجمع البيان ، 10 / 384 . ( 2 ) . رساله شفاء 112 .